Header Ads

Phát hiện cơn bão khổng lồ mới xuất hiện trên Sao Hải Vương

Phát hiện cơn bão khổng lồ mới xuất hiện trên Sao Hải VươngCác nhà thiên văn vừa quan sát Sao Hải Vương và bất ngờ khi phát hiện ra sự xuất hiện của một cơn bão rộng khoảng 9.000 (tương đương ¾ đường kính Trái Đất), cũng như trải rộng đến 30 độ ở cả xích kinh và xích vĩ nên nó rất to lớn khi so sánh với chính Sao Hải Vương.

Cơn bão nằm tại khu vực gần với đường xích đạo của hành tinh khí khổng lồ này. Những nhà thiên văn đã bắt đầu quan sát thấy từ ngày 26 tháng 6 và cho đến ngày 2 tháng 7 qua kính viễn vọng ở Đài Quan sát W. M. Keck trên núi Mauna Kea, Hawaii, và họ thấy nó dần sáng hơn qua mỗi ngày.

Các nhà nghiên cứu quan sát Sao Hải Vương ở Đài Quan sát Keck và tìm thấy một đám mây bão khổng lồ, phát sáng ở vùng xích đạo hành tinh này. Độ sáng của nó tăng dần qua từng ngày. Hình ảnh: N. Molter/I. De Pater, UC Berkeley/C. Alvarez, Đài Quan sátW. M. Keck.
Các nhà nghiên cứu quan sát Sao Hải Vương ở Đài Quan sát Keck và tìm thấy một đám mây bão khổng lồ, phát sáng ở vùng xích đạo hành tinh này. Độ sáng của nó tăng dần qua từng ngày. Hình ảnh: N. Molter/I. De Pater, UC Berkeley/C. Alvarez, Đài Quan sátW. M. Keck.

“Sự xuất hiện của một cơn bão tại khu vực này thật sự gây bất ngờ lớn, bởi thường những cơn bão chỉ xuất hiện ở hẳn hai bán cầu chứ không đến vùng gần xích đạo như cơn bão này,” nghiên cứu sinh Ned Molter cao học tại Đại học California, Berkeley cho biết.

Trong quá khứ, nhiều cơn bão trên Sao Hải Vương cũng được quan sát và chụp hình lại bởi các đài quan sát chuyên nghiệp trên Trái Đất. Tàu vũ trụ Voyager 2 chụp hình được cơn bão Vết đen lớn vào năm 1989, và sau đó Kính Viễn vọng Không gian Hubble đã quan sát lại và chụp hình rõ nét nó vào năm 1994.

Các nhà thiên văn vẫn đang thắc mắc về lý do tại sao lại xuất hiện những cơn bão quá lớn trải khắp trên một vùng rộng của bán cầu. Bởi vì Sao Hải Vương là hành tinh lạnh lẽo nhất Hệ Mặt Trời, nó có những luồng gió khác nhau ở từng vĩ độ khác nhau, nên các cơn bão có thể được tạo thành từ những cơn xoáy lớn.

Những cơn lốc xoáy xuất hiện khắp nơi trong khí quyển Sao Hải Vương, chúng sẽ mạnh lên khi không khí ấm lên, trong khi nếu nhiệt độ giảm xuống, chúng sẽ ngưng tụ và tạo thành những đám mây lớn. Quá trình này cũng tương tự như ở Trái Đất, nhưng những đám mây trên Sao Hải Vương có lẽ được cấu tạo từ methane.

Hay một giả thuyết khác được đưa ra bởi các nhà thiên văn, rằng cơn bão này là một đám mây đối lưu khổng lồ. Sự đối lưu sẽ xuất hiện khiến đám mây khí bốc lên cao khi môi trường xung quanh ấm lên. Những đám mây đối lưu đã được phát hiện trên Sao Thổ vào năm 2010.

Trên Trái Đất, các đám mây đối lưu là những đám mây tích (cumulus cloud) hay mây vũ tích (cumulonimbusc cloud). Các nhà thiên văn cho biết, nếu thực sự cơn bão trên Sao Hải Vương bây giờ là những đám mây đối lưu, thì nó sẽ nhanh chóng tan ra vào khoảng một tuần sau.

“Phát hiện này cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong bầu khí quyển của Sao Hải Vương, có lẽ đây là sự kiện thời tiết diễn ra theo mùa mà mỗi mùa kéo dài hàng thập niên,” ông Ned Molter cho biết thêm.

Các nhà thiên văn sẽ tiếp tục quan sát lại cơn bão này một lần nữa vào mùa thu, để tìm hiểu thêm về cơn bão, xem nó đang tiến triển như thế nào. Nghiên cứu này không chỉ cho ta cái nhìn rõ nét về khí quyển Sao Hải Vương, mà rộng hơn là suy đoán về khí quyển của các ngoại hành tinh vì hầu hết các hành tinh bên ngoài Hệ Mặt Trời được tìm thấy đều có kích cỡ tương đương Sao Hải Vương.

Biết được cơ chế hoạt động của bầu khí quyển Sao Hải Vương, ta sẽ hiểu rõ hơn về khí quyển của các ngoại hành tinh trước việc chúng ta liên tục tìm ra những hành tinh mới bên ngoài Hệ Mặt Trời nhưng vì chúng quá nhỏ và ở xa nên ta vẫn không thể biết được gì nhiều về chúng.

Tuấn Anh theo Space